241 - « تقدير » گفتم كه خطا كردى و تدبير نه اين بود * گفتا چه توان كرد كه تقدير چنين بُود گفتم كه بسى خطِ خطا بر تو كشيدند * گفتا همه آن بُود كه بر لوح جبين بود گفتم كه چرا مِهر تو اى ماه بگرديد ؟ * گفتا كه فلك با من بَدمِهر به كين بود گفتم كه قرين بدت افكند بدين حال * گفتا كه مرا بختِ بدِ خويش قرين بود گفتم كه بسى جام طَرب خوردى ازين پيش * گفتا كه شفا در قدحِ بازپسين بود گفتم كه نه وقت سفرت بود چنين زود * گفتا كه مگر مصلحت وقت درين بود گفتم كه تو اى عمر ، چرا زود برفتى * گفتا چه توان كرد مگر عمر همين بود گفتم كه ز حافظ به چه حجت شده‌اى دور * گفتا كه همه‌وقت مرا داعيه ، اين بود * توضيحات : خطا ( اشتباه ) نه اين بود ( اين‌گونه نبود ) تقدير ( سرنوشت و قضا و قدر الهى ) خط و خطا ( خيلى خطاها برايت اثبات كردند ) لوح جبين ( صفحه پيشانى ) مهر ( محبت ) ماه ( استعاره از محبوب ) قرين ( مونس - همدم ، رفيق نامناسب ) جام طرب ( جام باده شادى ) بازپسين ( آخرين ) عمر ( جانان ، محبوب ) عمر دوم ( زندگى ) حجت ( دليل ) داعيه ( مقصود ، مقتضا ) معنى بيت ( 1 ) ( به جانان گفتم ، اشتباه كردى و حال آنكه تدبير اين نبود ، گفت ، چاره چيست تقدير يزدانى چنين بود ) معنى بيت ( 8 ) ( گفتم به چه علت از حافظ دور شده‌اى گفت در تمام اوقات داعيه‌ام اين بود كه از حافظ دور باشم ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - همه مىدانند كه شما به او گفته‌ايد : كه خيلى خطا كرده‌اى ، حسودان برايش خط كشيده‌اند و رفيق نامناسب سيگارى و افيونى او را به اين روز كشانده ، درحالىكه شاد و خوشحال بوده و اينك به اين روز افتاده و زندگى را از دست داده ، حتى وقت سفر نبود كه او سفر كرد چون زود بود ولى متأسفانه او به حرفهاى شما گوش نكرد و در پاسخ به شما گفته است : تقدير چنين بوده و نسنجيده اين كارها را كرده‌ام و بر پيشانى من بدبختى نوشته‌اند و طالع من بيچارگى است و فلك بىعلاقه و بىمهرى كرده و غرور باعث اين عوامل شده سرنوشت و عمر من چنين بوده و مصلحت وقت اقتضا مىكرده است . 2 - انسان بايد در انتخاب دوست و همسر نهايت دقت را به عمل آورد و از دوستان ناياب دورى كند ، پس جلوى ضرر را از هر كجا بگيرى منفعت است ، هرچه زودتر اقدام كن و بدون ترديد و درنگ از آنها دورى كن كه تو را به منجلاب خواهند كشاند . 3 - بهترين يار و ياور شما پدر و مادر است از آنان كمك بگير و بىپروا و بىواسطه مطالب خود را با آنان در ميان بگذار و از آنان راهنمايى بخواه ، همين امروز با توكل به خدا اقدام كن كه پيروز خواهى شد . 4 - با صبر و شكيبايى مرادت انجام مىگيرد اما براى اجراى آن نياز به وقت و تأمل و درنگ بيشترى است . 5 - پولى را بدست مىآوريد و مژده‌اى دريافت مىكنيد اما از رفتن به سفر صرف‌نظر كنيد چون مقدمات كار آماده نيست . براى فروش زمان مساعد اما خريد فعلا زود است . بالاخره به مرادت مىرسى ، صبر كن . 6 - ويژگيهاى جناب‌عالى عبارتند از : مظلوم ، واقع‌بين ، كم‌توقع ، رك‌گو ، باهدف ، اصيل ، فرشته‌خو ، دلسوز صميمى ، مؤدب ، مصمم ، حسود ، اهل عمل ، جدى ، باشرف ، باسليقه ، نجيب ، كم‌حرف . 7 - رنگ زرد را به شما توصيه مىكنم كه موجب مىشود تا عقلانى و منطقى و خوش‌بين و خوشحال و متكى به نفس و منظم باشيد و از دستپاچه بودن و بىنظمى و بدبينى و غصه به دور شويد . عزيزم : خوشبختى پايدار را آدمى دست نيافتنى مىپندارد ، خوشبختى ناپايدار و گذرا هر لحظه‌اش مىآموزد كه دم را غنيمت شمارد و با غصهء فردا ، خود را فرسوده و رنجور نسازد .